Doanh nhân Nguyễn Phi Vân: Người Việt có xu hướng nghĩ nhỏ, nghĩ ngắn hạn, tư duy bị đóng khung…?

“Cơn bão đa chiều và phép thử thế kỷ 21 không từ một ai cả. Bạn chỉ có 2 lựa chọn: một là nhấn nút F5 tái tạo lại bản thân, hai là để mặc cho bản thân bị mắc kẹt vào quá khứ. Lựa chọn là của bạn. Trách nhiệm là ở bạn. Đừng bao giờ đổ thừa ai. Và “Mở cửa tương lai” là quà tặng tôi dành cho bạn trong mớ hành trang đầu tiên bước đến tương lai.” – Nguyễn Phi Vân bày tỏ.

Là một người làm việc và trải nghiệm hơn 60 quốc gia, chuyên gia nhượng quyền Nguyễn Phi Vân đau đáu trước những vấn đề mà bạn trẻ và cả bạn không còn trẻ tại Việt Nam hay mắc phải, điều này khiến họ không có sự chuẩn bị cần thiết để trở tay kịp với những thay đổi tương lai. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện sâu hơn với doanh nhân Nguyễn Phi Vân về vấn đề này. 

CHÚNG TA ĐANG ĐỐI DIỆN VỚI TƯƠNG LAI VÔ CÙNG BẤT ĐỊNH 

Xin chào chị Phi Vân. Tên cuốn sách lần này của chị là “Mở cửa tương lai”, các tựa sách trước của chị như “Tôi, Tương lai và Thế giới”, “Nym – Tôi của tương lai” cũng đều có 2 chữ này. Phải chăng chị muốn gửi gắm thông điệp nào đó về tương lai đến cho độc giả?

Tất cả chúng ta đang đối diện với một tương lai vô cùng bất định. Nếu trước đây tôi hay nhắc đến chuyển động toàn cầu hoá và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 như những lực đẩy chính thì giờ đây chúng ta lại còn phải đối diện với một trong những đại dịch khủng khiếp nhất trong lịch sử loài người. 

Trong bối cảnh đầy rủi ro, không ai biết trước chuyện gì sẽ xảy ra, tương lai thế giới sẽ đi về đâu này, điều duy nhất mỗi người chúng ta nên làm là chuẩn bị nội lực để đối diện với những điều chưa biết, chưa từng có tiền lệ, đôi khi không liên quan gì với quá khứ và hiện tại. 

Và đó cũng là lý do vì sao tôi viết rất nhiều về “tương lai”, không phải là để dự đoán tương lai, mà là để cung cấp cho bạn đọc những kiến thức nền tảng và chia sẻ những kỹ năng hội nhập để mỗi bạn đọc sẽ chuẩn bị được cho bản thân hành trang mở cửa tương lai ấy.

Doanh nhân Nguyễn Phi Vân: Người Việt có xu hướng nghĩ nhỏ, nghĩ ngắn hạn, tư duy bị đóng khung...  - Ảnh 1.
 

Trong “Mở cửa tương lai”, chị có nói: “Hội nhập chỉ dành cho những con người linh hoạt nhất – survival of the fittest.” Chị có thể giải thích thêm về câu nói này được không?

Trong bối cảnh tương lai bất định như thế, không ai có khả năng đoán trước chuyện gì sẽ xảy ra. Tương lai bất định bỏ qua tất cả mọi sự hiểu biết của con người trong quá khứ và hiện tại. Nó mang tính gián đoạn, tái định nghĩa, thay thế một cách khá tàn nhẫn. Và tại thời điểm giao thoa này, nó chỉ cho phép tất cả chúng ta một cơ hội duy nhất, và rất giới hạn về thời gian, để tái tạo bản thân, chuẩn bị để hội nhập vào một tương lai rất khác. 

Do đó, những ai còn kẹt vào hiện tại hay quá khứ, còn loay hoay với những hiểu biết và kinh nghiệm đã lỗi thời, còn khư khư vác lấy cái tôi hào quang của một thời đã qua, đã tự mình loại mình khỏi cuộc chơi của tương lai. Chỉ có những người linh hoạt nhất, khiêm tốn nhất, có khả năng re-start (tái khởi động) với tinh thần beginner (kẻ bắt đầu) mới có thể học hỏi và hội nhập vào tương lai phía trước.

Nhiều người khao khát được trở thành một phiên bản tốt nhất trong tương lai nhưng vẫn bị mắc kẹt trong những cách làm cũ, tư duy cũ. Đối với chị, những vấn đề và rào cản nào khiến người trẻ không thể đến gần tương lai?

Có 3 điều tôi thấy bạn trẻ và cả bạn không còn trẻ tại Việt Nam hay mắc phải, khiến họ không có sự chuẩn bị cần thiết hay không trở tay kịp với những thay đổi tương lai. 

Điều đầu tiên phải kể đến tư duy. Chúng ta được sinh ra và lớn lên, được giáo dục trong môi trường mà mọi thứ đã bị đóng khung, theo bài mẫu và giới hạn định danh một hay vài cách tiếp cận. Điều này khiến cho người Việt dễ bị rơi vào cái bẫy “phải như vậy mới là đúng”, hay “không có cách nào khác đâu”. Khi tư duy bị đóng khung, ta không thể làm khác, nghĩ khác, và vì vậy mất luôn khả năng sáng tạo và cộng tác. Thử hỏi một con người với tư duy đóng như thế làm sao có thể hội nhập vào một tương lai của kinh tế sáng tạo và một hành trình đầy bất định?

Doanh nhân Nguyễn Phi Vân: Người Việt có xu hướng nghĩ nhỏ, nghĩ ngắn hạn, tư duy bị đóng khung...  - Ảnh 2.
 

Hai là tôi nhận thấy người Việt thường có xu hướng nghĩ nhỏ và nghĩ ngắn hạn. Cái gì có lợi trước mắt thì làm. Cái gì kiếm tiền nhanh thì làm. Cái gì cân đo ngay bằng thóc thì làm. Chúng ta thiếu đi sự đầu tư dài hạn cho những giá trị to lớn hơn, vĩ đại hơn, bùng nổ hơn. Chính vì suy nghĩ ngắn hạn nên tất cả mọi thứ tạo dựng xung quanh cuộc đời và tương lai cũng ngắn hạn; xây dựng quan hệ ngắn hạn, lợi dụng ngay, lợi dụng nhanh; hợp tác ngắn hạn, kiếm chác nhanh rồi bỏ chạy… Cách tiếp cận này làm cho chúng ta không đầu tư hay bỏ qua những chuẩn bị cho tương lai rất khác. Và khi tương lai đó hiện diện bằng sự xuất hiện với bộ mặt đầy khủng hoảng, chúng ta bàng hoàng, trở tay không kịp, tự loại mình khỏi cuộc chơi có hai chữ tương lai.

Cuối cùng, tôi thấy người Việt thiếu khả năng học cả đời. Chúng ta có thể dành trọn sự tập trung buôn chuyện lá cải trên mạng xã hội vài ba tiếng một ngày, nhưng lại không có thời gian để học một kỹ năng mới, kiến thức mới, hay đơn giản chỉ là đọc tin mới nhất về khoa học công nghệ để cập nhật bản thân. Chính sự thiếu quan tâm đầu tư vào bản thân này là nguyên do dẫn đến sự thiếu chuẩn bị cho tương lai. Và chính sự thiếu chuẩn bị cho tương lai sẽ là rủi ro lớn nhất cho mỗi cá nhân trong hành trình hội nhập.

Doanh nhân Nguyễn Phi Vân: Người Việt có xu hướng nghĩ nhỏ, nghĩ ngắn hạn, tư duy bị đóng khung...  - Ảnh 3.
 


GENZ LÀ THẾ HỆ ĐẶC BIỆT, VÌ CÁC BẠN KHÔNG NGẠI LÀ MÌNH, KHÔNG SỢ KHÁC NGƯỜI. NHƯNG…